İzmir Türk Mûsıkîsi Cemiyeti
İzmir Türk Mûsıkîsi Cemiyeti’nin tarih içerisindeki serüveninden bahsetmeden önce, İzmir’de Türk Mûsıkî San’atı faaliyetlerine kısaca değinmek hem İzmir’in mûsıkî tarihimizdeki yerini idrak etmemize, hem de İzmir Türk Mûsıkîsi Cemiyeti’nin temellerinin atılmasında hayli önem arz eden mûsıkî âlimleri ve üstâdları yakından tanımamıza vesile olacaktır. Konuya ilişkin kaynaklarda, 19. yüzyılın sonlarında İzmir’de Santo Şikar (Shem Tov […]
İzmir’de Kültürel Yaşam ve Postaneler
Bir haberleşme altyapısı olarak postaneler, kültürel dolaşımın sinir sistemi, gündelik kamusal buluşma noktaları ve modern devletin temsil mekânlarından birini oluşturur. Postaneler yalnızca mektuplar ya da telgrafların gönderildiği noktalar değil, farklı diller, kimlikler ve sınıfların bir aradalığını sağlayan, bürokrasinin yerele ulaştığı, kentleşmede bir eşik noktası olarak kabul edilebilirler. Tarihselliği içerisinde İzmir’in kent kültürü değerlendirilirken, postaneler ve […]
Fahri Sümer
“Resim sessiz bir sanattır. Yapılır ve sunulur, bundan sonrasını resim söyler .” Yaşamı Fahri Sümer, 3 Mart 1942’de Bilecik’in Bozüyük ilçesinde dünyaya geldi. 1949-1952 yılları arasında Eskişehir Yunus Emre İlkokulu’nda üçüncü sınıfa kadar öğrenim gördü. Küçük yaşlardan itibaren gözlem gücü yüksek, ayrıntılara duyarlı bir karaktere sahipti; bu özellikleri ilerleyen yıllarda sanat anlayışının temelini oluşturacaktı. 1954 yılında […]
Hafıza İzmir Hakkında
Hafıza İzmir, İzmir Kalkınma Ajansı tarafından kent kültürü özelinde beş yılı aşkın bir süredir yürütülmekte olan çalışmaların sentezi olarak kavramlaştırılmıştır. Bu bağlamda, 2019 yılında yayın hayatına başlayan İzmir Kalkınma Ajansı Kültür Yayınları, Hafıza İzmir’e giden yolun ilk adımıdır. İzmir’e yatırım yapmış ya da yapma niyetinde olan yabancı yatırımcılar ile İzmir arasında kitaplar aracılığıyla bağ kurma […]
Dario Moreno Sokağı ve Tarihi Asansör: İzmir’in Hafızasında Kültürel Bir Köprü
Tarihi Asansör, İzmir’in ilk akla gelen simgelerinden biridir. Karataş’ın dar sokaklarının ve dik yokuşlarının arasında ihtişamıyla karşılar. Bu yapı, sadece mühendislik harikası olmanın ötesinde, ayrıca şehrin sosyolojik dokusunu anlatan canlı bir arşivdir. Birçok İzmirli için özellikle birlikte anıldığı Dario Moreno ile birlikte, Asansör şehrin çok katmanlı, kültürlü ve sanata düşkün ruhunun en belirgin temsilidir. Bu […]
İzmir Hanları
Anadolu’nun kervan yollarını süsleyen hanlar, yüzyıllar boyunca yolcuların, tüccarların ve farklı kültürlerin taşıdığı hikâyelere tanıklık etmiştir. Hanlar, kervan yolları boyunca ticaretin sürekliliğini sağlamış ve yolculara güvenli konaklama imkânı sunmuştur. Osmanlı tarih sahnesine çıktığında bu ticaret geleneğini geliştirerek sürdürmüş, hâkim olduğu geniş ve bereketli coğrafyadaki ticaret yollarını menzil hanlarıyla; şehir merkezlerini ise ticari hayatın nabzını tutan […]
Luigi Storari ve 1857 Tarihli İzmir Rehberi
Luigi Storari 1850’li yılların İzmir‘i için çok önemli fakat hâlâ çok ön plana çıkmamış bir figürdür. Storari, varlıklı ve entelektüel bir ailenin çocuğu olarak 1821 yılında İtalya’nın Emilia Romagna Bölgesi’ne bağlı Ferrara kentinde dünyaya gelmiştir. Roma’daki La Sapienza Üniversitesi’nde mühendislik eğitimi alan Storari, bu sırada sadece devrin modern köprü, su yolları ve bina inşa tekniklerini […]
İzmir Radyosunun Tarihi Serüveni
19.yüzyılda Avrupa kıtasında atılan bilimsel adımlar, toplumların gündelik yaşamlarında büyük değişimler yaratan icatlarla taçlandırılmıştır. 20.yüzyılın ilk yarısında yaygınlaşan ve gündelik hayatın bir parçası haline gelen radyo, geleneksel iletişim anlayışında köklü bir değişim yaratmıştır. Kısa sürede toplum hayatımızın vazgeçilmez bir unsuru, zenginliğin önemli bir göstergesi ve kahvehanelerde dinlenen “ajans haberleri” ile dış dünya ile bağlantı sağlayan […]
Asırlık İzler: Kemeraltı’nda Yüz Yılı Aşan İşletmeler
izmir, antik çağlardan günümüze dek birçok medeniyete ev sahipliği yapmış, Akdeniz’in en kadim liman kentlerinden biridir. Tarih boyunca ticaret, kültür ve sanatın kesişim noktasında yer alan bu kent; sadece coğrafi konumuyla değil, sahip olduğu çok katmanlı yapısıyla da dikkat çeker. Homeros’un “gök kubbenin altındaki en güzel kent” olarak tanımladığı, Herodot’un “yeryüzündeki en güzel gökyüzü ve iklim” diye övdüğü, […]
Eski İzmir Sinemaları ve Sinemaya Gitme Kültürü
İzmir’in neredeyse sinemanın icadıyla birlikte başlayan uzun ve canlı bir sinema geçmişi var. Halka açık ilk film gösterimleri 1896’da, yani Lumière Kardeşlerin Paris’teki o meşhur Grand Café gösteriminden sadece bir yıl sonra ve sinemanın İstanbul’a gelişiyle aynı yıl, Frenk mahallesindeki Apollon Kulüp’te gerçekleşiyor. O dönemlerde Küçük Asya’nın en önemli ticaret limanlarından ve Osmanlı İmparatorluğu’nun en […]
Yaratıcılık ve İzmir
“Art” kavramı, Fransızca, İngilizce ve Latince (artem) dillerinde ilk kez 13. yüzyılda kullanılmaya başlamış ve insana özgü hüner, beceri anlamıyla tanımlanmıştır. Bu terim, Latincedeki ars veya artem kökünden türetilmiştir; etimolojik olarak ise Yunanca techne kavramıyla akrabalık taşıdığı görülür. Her iki kök de insanın ustalığa, yönteme ve yaratıcı üretim kapasitesine dayalı eylemlerini ifade etmektedir (Tatarkiewicz, 1980). Ortaçağın üniversite müfredatında yer alan yedi […]
Urla’dan Kordon’a: Necati Cumalı’nın Hafıza Haritası
Mekân ve Edebiyat Arasındaki Edebî Bağ İnsan yürüdüğü sokaklardan, dokunduğu taşlardan, rüzgârla savrulan yapraklardan izler taşır. Mekân yalnızca bir arka plan değildir; insanın kalbinde yankılanan, hayallerini besleyen, ruhunun doğdu yerdir. Gaston Bachelard’ın dediği gibi, bir ev yalnızca dört duvar değildir; orada bir çocukluk, bir korku, bir umut gizlidir. Evimiz bizim ilk evrenimizdir. Edebiyat da bu mekânsal duyguların […]
Urla’da Eğitim Mirası: Osmanlı’nın Sıbyan Mektebinden Tasarım Kütüphanesine
Sıbyan mektepleri, Osmanlı Devleti’nin eğitim serüveninin en naif basamağını oluşturan, çocuklara okuryazarlık ve dinî bilgiler kazandırmayı amaçlayan kurumlardı. Devlet-i Aliyye’nin mâzisindeki bu mütevazı mekânlar, bir devrin mâsumiyetini ve sabrını âdeta zamana mühürlemiştir. Orada, henüz dünyanın nasıl bir yer olduğunu keşfetmeye hazırlanan küçük gözler, harflerle tanışır, kelimelerle büyür ve dönemi kuşatan o ruhu soluyarak, zamanın nabzını […]
Sultan II. Abdülhamid’in İzmir’deki Çiftlikleri (Çiftlikât-ı Hümayûn)
Avrupa’daki ekonomik gelişmeler ve kapitülasyonların etkisiyle 17. ve 18. yüzyıllarda önemli bir liman ve ticaret kenti olarak yükselişe geçen İzmir 19.yy’da yabancı sermayeli şirketlerin gözde bir kenti haline gelmişti. Kente yerleşen Levantenler özellikle Yahudiler ve Rumlarla sıkı ticari ilişkilere girmişti. 1838 tarihli Baltalimanı Ticaret Antlaşması ise İzmir’in uluslararası ticaretteki rolünü daha da artırdı. 1850’lerde kentteki […]
Bir Vakitler İzmir’de: Deniz Hamamları
Eski zamanlarda insanımız denize karşı hep mesafeli durmuştur. Onunla doğrudan temas etmekten kaçınmış suya olan iştiyakını çaylardan, derelerden, kaplıcalardan gidermiştir. Denize bu kadar yakın olup da uzak kalmak şaşılacak iş elbette. Acaba denizin devasa dalgaları mıdır buna neden olan yoksa tuzlu suyu mudur? Belki de her ikisidir. Hem şimdiki gibi bronzlaşma da neymiş. Eskiden beyaz […]